Co to jest elektrostymulacja TENS ?

 

Elektrostymulacja TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation - Przezskórna Elektryczna Stymulacja Nerwów) jest bardzo skuteczną terapią przeciwbólową, bazującą na naturalnych, potwierdzonych klinicznie mechanizmach biologicznych organizmu ludzkiego. Jej szczególną i unikalną cechą jest bezinwazyjność i niezwykła skuteczność. Elektrostymulacja TENS pozwala zlikwidować ból przewlekły i ostry.

 

Postęp w elektronice medycznej zapoczątkował rozwój i tym samym łatwiejszą dostępność urządzeń TENS do zastosowań domowych, samodzielnie stosowanych przez pacjentów.

 

Historia elektrostymulacji TENS 

 

Zasady elektrostymulacji TENS zostały zdefiniowane przez dwóch francuskich fizjologów Lapicque'a i Weiss'a, na początku ubiegłego wieku. Zdefiniowali oni podstawowe zasady rządzące stymulacją zakończeń nerwowych i mięśni impulsami elektrycznymi. Przeprowadzając wiele znaczących eksperymentów, udało im się stworzyć matematyczny model definiujący zależność między natężeniem prądu a czasem jego aplikacji, niezbędnych do przeprowadzenia optymalnej stymulacji. W tamtych czasach nie dysponowano oczywiście takimi elektrostymulatorami TENS jak dzisiaj, a często próby doświadczalne kończyły się bólem i oparzeniami skóry osób, na których doświadczano. Dzisiaj urządzeniami wielkości małego kalkulatora możemy bezpiecznie przeprowadzać elektrostymulację TENS w domowych pieleszach.

 

Pierwsze próby użycia elektrostymulacji TENS zostały dokonane w Moskiewskiej Akademii Sportu w 1960 r. przez Profesora Kotz'a. Doświadczenie przyniosło wiele obiecujących odkryć, a po trzech tygodniach z elektrostymulacji poddano grupę atletów. W grupie tej 35% osób po serii zabiegów odczuwało przyrost siły w mięśniach. Problemem tamtych czasów była siermiężność elektrostymulatorów TENS, odczucia elektrostymulacji przypominały tortury prądem, a nie zabieg leczniczy czy wzmacniający. W roku 1979 fizjolog McDonnel, który przeprowadził szereg doświadczeń w zakresie elektrostymulacji stwierdził, że elektrostymulacja nie może być wykorzystywana ponieważ wymaga to użycia prądu o wysokiej, a więc niebezpiecznej częstotliwości oraz, że nie można za pomocą ówczesnej aparatury wygenerować leczniczych skurczów nerwowo-mięśniowych.

 

Dynamiczny rozwój elektroniki medycznej, w szczególności pojawienie się niewielkich wymiarów i bardzo wydajnych procesorów sterujących radykalnie zmieniły ten stan. Zastosowanie nowoczesnych urządzeń pozwoliło zapobiec niepożądanym skutkom elektrostymulacji, ryzyka oparzenia skóry, zniwelowało występowanie charakterystycznego

kłucia prądem”.

 

Za źródłem:

1) Lapicque, L (1909) Définition expérimentale de l'excitabilité [Experimental definition of excitability] Soc. Biologie 77, 280-83

2) Weiss, G (1901) Sur la possibilité de rendre comparable entre eux les appareils servant à l'excitation électrique. [On the possibility of making direct comparisons between equipment used to create electrical excitation] Arch. Ital. Biol 35, 413-46

 

Modele elektrostymulacji TENS

 

Elektrostymulacja TENS opiera się na istniejących w naszym układzie nerwowym naturalne mechanizmy uśmierzania bólu.

 

Wyróżniamy dwa modele stymulacji:

 

- wysokoczęstotliwościowa terapia TENS polega na pobudzaniu nerwów czuciowych, w efekcie blokuje impulsy nerwowe przekazujące do mózgu informację o bólu. Mózg nie otrzymuje informacji dotyczącej miejsca i nasilenia bólu. Blokowanie impulsów bólowych nie powoduje uszkodzenia struktury nerwów, a tylko "oszukuje" mechanizm informowania o bólu (teoria bramek bólowych Melzack'a i Wall'a). Teoria opublikowana w magazynie Sciencie w 1965 roku pod tytułem „Mechanizm bólu: Nowa teoria” (Pain Mechanisms: A New Theory). W teorii tej włókna nerwowe typu C przenoszą sygnał z elektrostymulatora TENS szybciej, niż włókna typu A. W efekcie impuls z elektrostymulatora dociera pierwszy blokując impulsy odpowiedzialne za ból.

 

- niskoczęstotliwościowa terapia TENS, zwana elektroakupunkturą, polegająca na pobudzaniu nerwów w mięśniach.

 

Mechanizmy fizjologiczne TENS

 

Elektrostymulacja TENS wywołuje następujące procesy fizjologiczne:Splot nerwów

 

- niweluje całkowicie lub zmniejsza odczucie bólu, poprzez zmniejszenie ilości impulsów rozsyłanych przez nerwy transportujące informacje o bólu do kory mózgowej. Aktualne badania dowodzą mechanizmu hamowania presynaptycznego (synapsa to połączenie nerwów). Udowodniono, że stymulacja nerwów czuciowych w miejscu bólu, blokuje ilość bodźców bólowych i zmniejsza dolegliwości bólowe. Dzije się tak ponieważ nerwy czuciowe są grubsze i transportują impulsy szybciej niż nerwy bólowe. W efekcie mózg, który odbiera bodźce czuciowe nie jest w stanie przetworzyć tylu informacji i część z nich, w tym uciążliwe bodźce bólowe, są blokowane. Dociera tylko szybszy i mocniejszy bodzieć. Dla przykładu zaangażowani emocjonalnie np. w sytuacji zagrożenia, czy bezbośredniej ekspozycji bólowej (np. wypadek) nie odczuwamy bólu. Według ten zasady w przypadku występowania bólu próbujemy miejsce jego występowania masować co przynosi nam ulgę. Teraz tą pracę wykona precyzyjniej i skuteczniej elektrostymulator TENS.

 

- uwalnia większą ilość endorfin do krwiobiegu- generowanych przez organizm tzw. neurohormonów o działaniu skojarzonym z morfiną. Endorfiny niwelują na dłuższy okres uczucie bólu i aktywizują uszkodzone tkanki do regeneracji. Wpływają na poprawę ogólnego stanu zdrowia i samopoczucia.

 

- zwiększa ukrwienie - na obszarze stymulacji TENS. Stosowanie częstotliwości w trybie ciągłym na poziomie 1,5-4 Hz rozluźnia mięśniówkę naczyń krwionośnych (na podstawie badań norwerskiego uczonego z 1998 prof. Birger Kadaa). Dobre ukrwienie warunkuje optymalne funkcjonowanie tkanek. Elektrostymulacja TENS będzie bardzo skuteczna w leczeniu ran, obrzęków, owrzodzeń skóry i trądu.

 

- stanowi alternatywę dla rozgrzewki w sportach wyczynowych – istnieje szereg badań w obszarze sportów wyczynowych, które potwierdzają wysoką skuteczność stosowania elektrostymulacji TENS przy rozgrzewce (stymulacja naczynioruchowa).

 

- powoduje zmniejszenie cellulitis lub zmarszczek – przy użyciu specjalistycznych elektrod TENS można realizować zabiegi kosmetyczne, zmniejszające cellulitis (elektrody silikonowe) i wygładzające zmarszczki (elektrody na twarz lub tylko okolice oczu)

 

- aktywizuje jony przyspiesza ich ruch w organizmie człowieka, który zawiera roztwory soli. Mamy tu do czynienia ze zjawiskiem elektroforezy i elektroosmozy. Wzmożone absorpcja jonów przez błonę komórki, znacząco przyspiesza regenerację tkanek oraz proces usuwania metabolitów.

 

Wskazania do elektrostymulacji TENS

 

Elektrostymulacja TENS na bóle przewlekłe:

 

bóle układu kostnego oraz bóle kręgosłupa

bóle stawów

bóle mięśni

nerwobóle z powodu dyskopatii

bóle związane ze zmianami zwyrodnieniowych

bóle pourazowe przewlekłe

bóle reumatyczne (gościec, zapalenie stawów)

bóle zwyrodnieniowe tkanek tworzących staw (artroza)

bóle związane z odwapnieniem kości (osteoporoza)

bóle miażdżycowe (arterloskleroza)

bóle neurologiczne, w szczególności związane z demielinizacji w mózgu i rdzeniu kręgowym (stwardnienie rozsiane SM)

bóle migrenowe przewlekłego

Elektrostymulacja TENS na bóle ostre:

 

bóle pooperacyjne

bóle pourazowe

bóle związane z uciskiem na nerwy rdzeniowe, w szczególności nerw kulszowy (rwa kulszowa, ischialgia)

bóle związane ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa w odcinku szyjnym (rwa barkowa)

bóle migrenowe ostre przemijające

Elektrostymulacja TENS na bóle związane z tkankami i kośćmi:

 

bóle związane z zaburzeniami ukrwienia

bóle związane z zwężeniem lub niedrożnością tętnic, w szczególności kończyn dolnych (zespół stopy cukrzycowej)

bolesne i przewlekłe gojenie się ran

bolesne uszkodzenia skóry związane z długotrwałym leżeniem (owrzodzenia i odleżyny)

bóle związane ze złamaniami i pęknięciami kości

bóle związane z naderwaniami i stanami zapalnymi ścięgien

bóle związane z przeciążeniami stawów i ich obrzękami

Elektrostymulacja TENS na bóle i dolegliwości związane z zaburzeniami funkcjo mięśni szkieletowych, ścięgien i nerwów ruchowych:

 

osłabienie lub zanik mięśni

ból mięśni

przewlekłe stany zmęczenia

wyczerpanie po wysiłku

bóle związane z unieruchomieniem po urazach

bóle pooperacyjne stawów lub ścięgien

bóle poudarowe

bóle po urazach czaszkowo-mózgowych

bóle po urazach sportowych

wzmożone napięcie mięśniowe wywołujące zaburzenia ruchowe (spastyczność)

osłabienia mięśni w wyniku spastyczności, prowadzące do ograniczenia ruchów

spastyczność , udarach, urazach czaszkowo-mózgowych, urazach sportowych, spastyczności mięśni

zaburzenia czynności kończyn i narządów wewnętrznych w wyniku ucisków na nerwy w skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa lub zmian naczyniowych

Elektrostymulacja TENS pomocna w rehabilitacji mięśni i nerwów dna miednicy:

 

osłabienie mięśni i osłabienie sprężystości przepony dna miednicy

wysiłkowe nietrzymanie moczu

wysiłkowe nietrzymanie stolca

zaburzenia czucia, zaburzenia ukrwienia, naglące parcia

obniżenie narządów rodnych u kobiet

zatrzymanie moczu, w szczególności spowodowana nadczynnością mięśnia wypieracza moczu i podwyższonym napięciem mięśni wokół szyi pęcherza oraz zwieracza cewki moczowej

neurogenne zaburzenia czynności dolnych dróg moczowych u osób ze stwardnieniem rozsianym lub cukrzycą

dolegliwości związane z urazami rdzenia kręgowego

Przeciwwskazania do elektrostymulacji TENS

 

rozrusznik serca, silna arytmia serca (wymagana opinia kardiologa)

epilepsja (wymagana opinia neurologa i pierwszy zabieg pod kontrolą)

stymulacja miejsca w którym stwierdzono zmiany nowotworowe, w przypadku stwierdzonych nowotworów przez zastosowanie elektrostymulacji zasięgnij opinii lekarza

ciąża nie wolno stymulować brzucha ciężarnej (warto natomiast łagodzić stymulacją ból pleców, rwę kulszową a szczególnie ból porodowy!)

zaawansowane żylaki zewnętrzne w miejscu aplikacji elektrod (np. żylaki na nogach lub znaczne hemoroidy)

nie wolno powodować skurczu mięśni po operacji lub urazach mięśni lub ścięgien, dopóki nie zezwoli na to lekarz prowadzący. Warto natomiast stymulować parametrami znoszącymi ból, przyspieszającymi gojenie i likwidację obrzęku.

nie wolno układać elektrod na podrażnionej, zranionej skórze lecz otoczyć elektrodami ranę, naklejając elektrody na zdrowej skórze

nie stosować w czasie obsługi maszyn i pojazdów

nie stosować w odległości < 1 m od aktywnych urządzeń wys. częstotliwości

implanty metalowe nie są przeciwwskazaniem do stymulacji TENS

nie stosować na mokrą skórę

nie stosować ze stanem gorączkowym

nie stosować w okolicach serca

Elektrostymulacja TENS - Podsumowanie

 

Elektrostymulacja TENS jest od lat uznaną na świecie uzupełniającą metodą leczenia. Jej główne zalety to:

 

wysoka skuteczność

brak skutków ubocznych (po wykluczeniu przeciwwskazań)

brak interakcji z lekami

hartowanie całego ustroju

Chorzy z bólem przewlekłym mogą, w wielu przypadkach przy codziennym stosowaniu elektrostymulacji TENS, znacznie obniżyć dawki silnych leków przeciwbólowych lub nawet z nich zrezyg

Wyślij wiadomosć